Doula’s en zorgverleners sámen voor een goede bevalervaring voor de zwangere en haar partner

 

Gisteren kwamen NRC en Nieuwsuur met een nieuwsitem over de doula. Strekking van zowel het artikel als de televisie-uitzending: veel doula’s bemoeien zich met het medisch beleid en de doula is overbodig.

Als NBvD wisten we dat deze publicatie eraan zat te komen. Al bijna een jaar terug is onze toenmalige voorzitter benaderd door de makers en hebben er verschillende gesprekken plaatsgevonden. Ook de huidige voorzitter is geïnterviewd, en onze leden kregen de afgelopen weken van tientallen verloskundigen en gynaecologen bericht dat ook zij gevraagd zijn naar ‘hun negatieve ervaringen met doula’s’. Dat geen van hun voornamelijk positieve ervaringen het item gehaald hebben, laat zien dat er van evenwichtige berichtgeving geen sprake is. Het lijkt erop dat de drie journalisten van tevoren precies wisten wat ze wilden vertellen, en net zo lang gezocht hebben tot ze zorgverleners vonden die dat wilden beamen.

De NBvD herkent zich niet in het beeld dat geschetst wordt, van doula’s die het zorgverleners onmogelijk maken hun werk te doen en zich bemoeien met medisch beleid. Een doula is geen medisch professional, voert geen medische handelingen uit en geeft geen medisch advies; dat staat kraakhelder omschreven in de gedragscode van de NBvD en is ook het fundament waarop de drie door de NBvD erkende Nederlandse opleidingen hun curriculum vorm gegeven hebben.

Doula’s zijn zeer actief betrokken bij hun cliënten en hun partner in de voorbereiding naar de bevalling. We kennen hun wensen, behoeften, angsten en onzekerheden. We nemen scenario’s met ze door en helpen ze zich voor te bereiden op plan A, maar zeker ook op plan B, C en misschien zelfs wel D. Weten wat je kunt verwachten, helpt vrouwen om tijdens hun bevalling weloverwogen beslissingen te nemen. Uit onderzoek weten we hoe belangrijk dat is, juist ook bij het voorkomen van trauma; een vrouw die regie ervaart, kijkt vaak positiever terug op haar bevalling dan vrouwen die zich machteloos hebben gevoeld.

Dit betekent echter ook dat er soms tijdens de bevalling een spanningsveld kan ontstaan als een barende vragen heeft over het geadviseerde beleid en de doula haar daarin ondersteunt. Checken of de cliënt de zorgverlener begrepen heeft en hen stimuleren eventueel aanvullende vragen te stellen, is echter niet hetzelfde als ‘je bemoeien met het medische beleid’.

Degene die leidend is in haar zorg, is de barende zelf. Zij is degene die beslissingsbevoegd is over haar eigen lichaam, net als ieder ander die zorg ontvangt. Een gemiste kans, dat juist die vrouwen niet aan het woord gelaten worden door de journalisten.

Doula’s zijn niet feilloos, natuurlijk kunnen zij fouten maken. De klachtenprocedure bij de NBvD voorziet in de mogelijkheid voor zowel ouders als zorgverleners om de betrokken doula, als zij lid is van de NBvD, hierop aan te spreken en corrigeren. Dit is een normaal onderdeel van kwaliteitsbewaking, zoals dit ook bij andere beroepsverenigingen het geval is.

Veel vrouwen en hun partner hebben tijdens de bevalling behoefte aan een constant, vertrouwd gezicht naast zich. Uit onderzoek blijkt ook keer op keer dat continue begeleiding een positief effect heeft voor zowel moeder als kind: vrouwen kijken positiever terug, de bevalling duurt gemiddeld korter en er is minder ingrijpen nodig (zoals pijnbestrijding of een keizersnede). Dit effect is nog groter als die continue steun gegeven wordt door iemand die geen directe naaste of onderdeel van het medische team is.

Verloskundigen, verpleegkundigen en gynaecologen kunnen deze continue begeleiding nu meestal niet geven. Dat is niet hun ‘fout’, dat is het gevolg van het geboortezorgsysteem zoals dat nu is ingericht en waar zorgverleners vaak geen tijd hebben om de hele bevalling naast de barende te zitten. Het is geweldig dat zowel de verloskundigen als de gynaecoloog in het artikel erkennen dat emotionele steun waardevol is. De doula heeft hier ook geenszins het ‘alleenrecht’ op, integendeel. Het is juist optimaal voor de barende als iedereen in de bevalkamer vanuit de eigen rol de ondersteuning biedt die hem of haar past. De praktijk laat zien dat waar dit gebeurt, er een prachtige samenwerking ontstaat met maar één doel: dat de vrouw en haar partner steun en geborgenheid ervaren op een van de belangrijkste momenten in hun leven.

Dít is waar doula’s voor staan, en met ons vele zorgverleners. Het is niet of-of, het is en-en.

Geplaatst 23-09-2020


Update: Advies rondom beleid aan onze leden inzake COVID-19

Het coronavirus SARS-COV-2 heeft een forse impact op de geboortezorg. Sinds het begin van de uitbraak in Nederland zijn diverse maatregelen genomen om de verspreiding van het virus tegen te gaan. Ook zwangeren ondervinden hier de gevolgen van. Een aantal zwangeren kiest, aanvullend op de zorg door verloskundige en/of gynaecoloog, zeer bewust voor de continue begeleiding van een doula en gaat daartoe een contractuele relatie aan. Door de preventieve maatregelen is het in veel gevallen niet mogelijk om deze begeleiding te realiseren.

Daarom is het advies van de NBvD aan haar leden op dit moment – mede naar aanleiding van de persconferentie van 6 mei jl.– om:
– tijdens in-person begeleiding tijdens de zwangerschap, baring en ná de kraamweek de RIVM-richtlijnen te volgen
– alleen cliënten te bezoeken nadat vooraf de gezondheidstoestand van de cliënt en diens huisgenoten is uitgevraagd
– wanneer er sprake is van klachten die passen bij COVID-19 bij jezelf, je huisgenoten, je cliënt en/of diens huisgenoten: geen in-person begeleiding, maar voer pre- en postnatals via telefoon- en/of videoverbindingen, zoals Skype, Zoom, FaceTime, Google Hangouts en/of Google Duo en begeleid de baring op afstand of schakel je back-up in.

Doula’s die lid zijn van de NBvD kunnen zich als zodanig identificeren. Leden voldoen aan de kwaliteitscriteria en conformeren zich aan
– de beroepscode
– NBvD-richtlijnen
– RIVM-richtlijnen met betrekking tot COVID-19

Daarnaast heeft de NBvD een vertrouwenspersoon (Marlies Phielix, marlies@nbvd.nl) waar cliënten, doula’s en zorgverleners terecht kunnen met vragen over de (wijze van) begeleiding door een individuele doula. Ook kent de NBvD een geschillencommissie waar cliënten en andere zorgverleners terecht kunnen met klachten.


De Nederlandse beroepsvereniging voor Doula’s (NBvD)

Morgane 3 copyDe NBvD zet zich in om de professionaliteit van doula’s in Nederland te waarborgen. De vereniging brengt doula’s samen en werkt aan een stevige positie van de professionele doula in Nederland.

Op deze website kun je informatie vinden over de richtlijnen, doelstellingen, achtergrond en standpunten van de NBvD. Ook kun je meer lezen over de gedragscode, de kwaliteitseisen en de functieomschrijving van de doula.

Gecertificeerde doula’s en doula’s in opleiding kunnen zich aanmelden voor meer informatie of een (aspirant)lidmaatschap. Leden kunnen inloggen op het intranet. Voor ouders en geboorteprofessionals is er een zoekmachine om een doula in de regio te kunnen vinden. Tevens is de klachtenprocedure op deze pagina terug te vinden.

De NBvD is een kritische, proactieve en goed geïnformeerde beroepsvereniging, die de belangen behartigt van de professionele doula.

Doelstelling NBvD: Het doel van de vereniging is het waarborgen van de kwaliteit en de continuïteit van de persoonlijke begeleiding van de zwangere en haar partner voor, tijdens en na de bevalling in Nederland door kwaliteits- en deskundigheidsbevordering van de doula’s.

Doelstelling NBvD: Het doel van de vereniging is het waarborgen van de kwaliteit en de continuïteit van de persoonlijke begeleiding van de zwangere en haar partner voor, tijdens en na de bevalling in Nederland door kwaliteits- en deskundigheidsbevordering van de doula’s.